5 december 2012: Bandol




De Bandol-regio brengt wijnen voort die hun gelijke niet kennen en ze is dan ook de lieveling van heel wat Vlaamse wijnliefhebbers. Gelegen in de Provence, is ze een ideaal excuus voor de wijnliefhebber om vrouw en kinderen mee te tronen naar een interessante wijnregio onder het mom van zon en zee. Lokaal kan men er zich bezig houden met de talrijke rosé-wijnen, terwijl men de koffer volstouwt met de grote rode bewaarwijnen die ondermeer dankzij de mourvèdre druif véél tijd nodig hebben om te rijpen. Bovendien zijn een paar van die rosés dan ook nog de absolute top in hun genre, en zelfs in staat tot lange kelderrijping. Toch is er ook hier veel onderscheid, ondermeer tussen hoog- en lager-gelegen wijngaarden, en ook de blend maakt veel verschil. Mourvèdre, grenache, cinsault en carignan spelen er elk een andere rol in. Om het spannend te houden proefden wij de wijnen half-blind: opdracht was de blend te herkennen en de leeftijd. De wijnen werden geschonken in flights. 

We proefden twee witte, drie rosé en negen rode wijnen.

Bandol Blanc, Jean-Pierre Gaussen, 2008:  La Cadière-d’Azur, Bandol. Jean-Pierre en Julia Gaussen. Domein uit de jaren 60, tot in 1998 bekend als het Domaine de la Noblesse. 13ha rood met 95% mourvèdre en 5% grenache. 1ha wit met 60% clairette en 40% ugni blanc. Gemiddeld 70.000 flessen per jaar. Vooral klei en kalk. 35 hl/ha. Ontsteelt. Rijke, krachtige, geconcentreerde wijnen, echte Bandol’s, met een groot aandeel mourvèdre. Echte bewaarwijnen. 12 euro. 60% clairette, 40% ugni blanc. Wit fruit en een beetje drop en zelfs lijm, maar eigenlijk erg gesloten;mooie fraicheur met niet erg veel smaak op wat amandel na; dag 3: amandel en na walsen ook (en vooral) mooi gedroogd fruit; in de mond mooi strak en droog en met heel mooie toetsen van gedroogd fruit en boenwas, en met interessante tonen van sinaas erboven op; nu helemaal open gekomen en veel beter dan op dag 1 ♥♥♥

 

Bandol Blanc, Domaine de la Bastide Blanche, 2010 :  Le Castellet, Bandol, Provence. Louis en Michel Bronzo sinds 1973. 24,5ha rood met 60% mourvèdre, 20% grenache, 15% cinsault, 3% carignan en 2% syrah. 3,5ha wit met 45% clairette, 40% ugni, 10% bourboulenc en 5% sauvignon. 140.000 flessen per jaar. Zeer veel kleine perceeltjes verspreid over de hele aoc, deels op de traditionele restanques, deels op klei-kalkhoudende grond met dikke kiezel- en keilagen. Er wordt met de hand geoogst. Zeer lage opbrengsten. 18 tot 24 maanden op eik. Bijna al hun cuvées gaan voor 75% mourvèdre. Stevige maar toch ook verfijnde stijl. Betaalbare en erg interessante flessen met veel persoonlijkheid. Sinds 2005 biodynamisch. 14,5 euro. 47% clairette de bellegarde, 32% ugni blanc, 14% bourboulenc en 7% sauvignon. Interessante en zelfs complexe neus met peper en exotisch fruit ;mooi vet, zelfs wat stroperig ; lekker fris en veel fruit ♥♥

 

Bandol Rosé, Jean-Pierre Gaussen, 2011 : 30% mourvèdre, 30% cinsault, 30% grenache. 14,5 euro. Leuk aroma met neuzekes en snoep; zeer fruitig en mooi uitgeblanceerd, mooie structuur, erg leuk ♥♥


Bandol Rosé, Château de Pibarnon, 2004 :  In 1977 aangekocht door graaf Henri de Saint-Victor ( en toen 3ha groot). Nadat hij in een restaurant een Chateau de Pibarnon gedronken had ging hij op zoek naar het toen nog erg kleine domein en kocht het. Nu samen met zoon Eric die de dagelijkse leiding in handen heeft. Kalkmergel. Uitstekende mourvèdre in mono-cépage, aangeplant in een van de mistral afgeschermd amfitheater op 300m hoogte dat de Cadière d’Azur domineert en is gericht op het zuidoosten. Door de grotere hoogte rijpen de mourvèdre druiven mooi langzaam en kan men ze later oogsten. 48ha. 44ha rood met 90% mourvèdre en 10% grenache, 4ha wit met 50% clairette, 30% bourboulenc en 20% andere. 220.000 flessen per jaar. Terroir is kalk uit het Trias, lange vinificatie, perfectionisme in de wijngaard, opvoeding op foudres. Al jong enorm fruitig, maar pas na vijf zes jaar volledig ontwikkeld. Zeer regelmatig. Hebben maar één cuvée in wit, rosé en rood, maar wel een tweede wijn, Les Restanques, die van een bodem met meer klei komt. www.pibarnon.fr Verdeeld door Caves de France. 16 euro. 50% mourvèdre en 50% cinsault. Zéér intense neus, heel mooi fruit, mooie complexiteit; in de mond heel special en complex, zeer lange afdronk met ondermeer amandelen. Dag 3: rozen en andere bloemen, mooi aroma nog; in de mond eveneens nog steeds erg mooi en interessant én erg lekker vooral ; heel mooie structuur ♥♥♥(♥)

 

Bandol Rosé, Domaine Lafran-Veyrolles, 2005 :  La Cadière d’Azur, op 6km van Bandol. Er worden hier al minstens sinds de 17de eeuw druiven gekweekt. In 1917 erft kleindochter Clement Ventre het domein en ze huwt met de schilder Louis Ferec die zo verliefd wordt op het domein dat hij zijn carrière in Parijs laat vallen en wijnmaker-schilder wordt. Vandaag wordt het domein uitgebaat door hun dochter, Mme Ferec-Jouve. 9ha rood met 87% mourvèdre, 8% cinsault en 5% grenache. 1ha wit met 60% clairette en 40% ugni. 45000 flessen per jaar. Hellingen op de flanken van de Veyrolles. Klei en kalk. Bekend voor hun zeer zorgvuldige werk in de wijngaard. Geen herbicides, alleen grondbewerking. Groene oogst. Er wordt met de hand geplukt. Geen ontsteling. Eén van de beste witte Bandol’s van de appellatie. Twee rode cuvées. www.lafran-veyrolles.com In Nederland verkocht door B.J. De Logie in Amsterdam. 12 euro. 70% mourvèdre, 20% cinsault, 10% grenache. Kleur van oud goud ; in de neus boenwas en uitgedroogde mandarijntjes ; zacht en zeer complex in de mond, erg lang ♥♥♥(♥)

 

Bandol, Domaine de la Tour du Bon, 2002: Brûlat-du-Castellet, helemaal in het noordwesten van de appellatie Bandol. Domein uit 1925. Eind jaren 40 worden de wijngaarden aangelegd en de eerste flessen worden gebotteld in 1955. Begin jaren 60 wordt de kelder gebouwd en worden er meer druiven aangeplant. In 1968 nemen de echtgenoten Hocquard het domein over. Momenteel geleid door Agnes Henri-Hocquard, tot 1994 geholpen door Thierry Puzelat, nu door Antoine Pouponneau. 10,5 ha rood met 60% mourvèdre, 30% grenache, 8% cinsault en 2% carignan. 1,5ha wit met 60% clairette, 30% rolle en 10% ugni. Er wordt ook nog eens 4ha gepacht in dezelfde gemeente. 30 hl/ha. Met de hand geoogst, tweede triage bij de ontvangst. De witte wordt gemaakt op inox en krijgt zijn malolactische fermentatie. Voor de rode worden de druiven ontsteeld en na een gekoelde schilweking op hun eigen gisten gevinifieerd in cementen kuipen. Nadien worden ze verder opgevoed op eik. Ongeveer 45.000 flessen per jaar. Wijngaarden op 150m hoogte, goed gedraineerd en geëxposeerd, veel mergel en kalk, deels met terra rossa doorspikkeld met keien, deels met wit mergelzand. Eén van de vaste waarden van de Bandol, zeer regelmatig. www.tourdubon.com In België verdeeld door Cavopro in Beerzel, Feys Van Acker in Brugge en Eddy De Kok in Lier, In Nederland door Wijnhandel Edouard Mol in Bussum en Maison Vincerf in Uithoorn. 14 euro. 55% mourvèdre, 35% grenache, 5% carignan, 5% cinsault. Eerst vooral groentesoep in de neus, iets gebrokens vegetaals, later evolueerde dat wat naar peperkoek; in de mond wel lekker en fijn, maar wat kort; tannines nog opvallend maar al wat gekalmeerd; geen goed jaar. ♥♥


Bandol, Domaine Le Galantin, 2000: Le Plan du Castellet, Bandol. Achille Pascal sinds 1965.
Eerste productie, uitsluitend rosé, in 1972. Vandaag 35ha groot, met 30ha binnen de aoc bandol. Sinds 1993 met zoon Jérôme, later ook met dochter Céline. Wijngaarden in Bandol, la Cadière en le Castellet. Klei en kalk. Rendementen liggen meestal rond de 35hl/ha. 15 euro. 90% mourvèdre, 10% cinsault. Lange schilweking, 22 maanden vatverblijf, geen collage. Zou de meest traditionele van de avond moeten zijn. In de neus vlezig, rijk en complex, mooi fruit en animale toetsen die erg leuk zijn; in de mond fijn en lekker, met opnieuw erg mooie animale toetsen als paardenzweet en zadel, mooie tannines, heel fijn en lekker en lang; in grootse vorm, de aangenaamste wijn van de avond met de beste prijs/kwaliteitsverhouding ♥♥♥


Bandol, Domaine Sorin, 2005: Saint-Cyr-du-Mer.
Luc Sorin, afkomstig uit Bourgogne, sinds 1994. 12,5ha rood met 25% grenache, 25% mourvèdre, 25% syrah, 10% carignan en 7% cinsault. 1ha wit met 4% rolle, 2% semillon, 2% ugni blanc. 80.000 flessen per jaar. Zoekt naar structuur, concentratie en rijpheid, maar overdrijft daar af en toe in en er mist dan wat fraîcheur. Werkt op een heel aparte manier, met roterende vaten voor de fermentatie waarmee hij een beetje hetzelfde effect beoogt als bij een continue pigeage. Lutte raisonnée. 100% ontsteling. Geen filtering. Goed gemaakte lekkere wijnen en zeker voor de Cotes de Provence eerder bourgondisch dan bordelees qua stijl. www.domainesorin.com 85% mourvèdre, 10% syrah, 5% carignan. Mineralige, frisse en zuivere neus; in de mond zuiver en strak, met stevige tannines; mooie wijn die nog verder open gaat komen  ♥♥(♥)

 

Bandol, Domaine de la Laidière, 2007 : Evenos, Bandol. Freddy Estienne sinds 1970. Historisch domein met wijngaarden op de typische restanques (terrassen). Opgericht in 1941 door Etienne en zoon Jules Estienne, die mee aan de wieg stonden van de geboorte van de appellation Bandol. Vroeger heel bekend voor zijn witte, in een fruitige, frisse stijl en niet in de vandaag populairdere krachtigere stijl. 19,5ha rood met 75% mourvèdre, 15% cinsault en 10% grenache. 4,5ha wit met 60% clairette en 40% ugni. Gemiddeld 110.000 flessen per jaar. Leem en zand. Met de hand geoogst. Volledig ontsteeld. Zwaartekracht in plaats van pompen. Wit en rosé op inox, de rode krijgt 18 maanden op grote foeders. http://laidiere.free.fr 16 euro. 70% mourvèdre, 20% cinsault, 10% grenache. 20 à 25 dagen cuvaison, 18 maanden vatrijping. In de neus zwarte chocolade en vers leer, in de mond opnieuw die zwarte chocolade, donker fruit met stevige tannines, maar ook mooi zuiver en heel fris en lang; te jong maar zeer veelbelovend ♥♥♥ 


Bandol, Château de Vannières, 2007: Eric Boisseaux.
°1957 door de familie Boisseaux uit de Bourgogne, waar ze pas in 1990 hun laatste gronden verkochten om zich te concentreren op de Provence. 33 ha. 75% mourvèdre, 25% grenache, heel klein beetje cinsault voor de rosé. Gemiddelde leeftijd 35 jaar. 35 hl/ha. De mistral houdt de wijngaard gezond. Met de hand geoogst. Deels op kleine houten vaatjes, deels op barriques, grotendeels nieuw.  Maken zowel Bandol als Côtes de Provence. Sinds kort met de jonge Jean-Philippe Fourney als keldermeester. 50% van de productie is rood. Uitstekende bandol, zowel in rood als rosé (mourvèdre, cinsault en grenache). Oppassen met de rode die eerst lekker en fruitig is, zich na twee of drie jaar helemaal sluit en dan pas na zijn vierde jaar terug opent en zonder veel problemen de twintig jaar haalt in een goede kelder. Terroir marno-calcaire. Met de hand geoogst en apart per cépage gevinifieerd. Vanaf hun jeugd zijn de wijnen complex en vlot maar het zijn ook uitstekende bewaarwijnen. 26 euro. 90% mourvèdre, 10% grenache. Broeierige neus, veel hout ; in de mond wat zoet en fruitig, mooi maar met alcoholgloed, lange en leuke afdronk maar met veel hout ♥♥


Cuvée Classique, Bandol, Domaine Tempier, 2007: Familie Peyraud.
Tussen 1940 en de jaren 90 in handen van Lucien Peyraud, de paus van de mourvèdre druif en voorzitter van de AOC. Inzinking in jaren 90 door familiale twisten rond de erfenis, maar terug op het goede pad. Intense, aromatische bandols. In 2000 toevertrouwd aan de jonge Daniel Ravier die de zware taak kreeg om de successen van de Peyraud’s te evenaren. Hij kreeg zelf zijn opleiding bij Ott en had tien jaar een eigen domein (Dom de Souviou). Vernieuwde de vaten (iets te snel en de smaak van oud hout werd vervangen door die van te nieuw) en verlaatte de oogstdatum om een betere rijpheid te krijgen. 30ha. 28,5ha rood met 60% mourvèdre, 17% cinsault, 15% grenache, 5% carignan en 3% syrah. 1ha wit met 50% clairette, 25% ugni blanc en 25% bourboulenc. 120.000 flessen per jaar. Zeer complex terroir met oppervlakkkige bodems op een hele reeks verschillende hoogtes en orientaties. In wit 60% clairette, de rest is bourboulenc, ugni blanc en een beetje marsanne. In rood 70% mourvèdre, met grenache, cinsault, syrah en carignen. De 15 jaar oude stokken worden gebruikt voor de witte en de rosé, de rode komt van stokken die minstens 25 jaar oud zijn en de speciaalste cuvées van 45 jaar oude stokken. Het oudste perceel heeft stokken uit 1926. Veel klei in de ondergrond die water vasthoudt om de mourvèdre te doen overleven in hete omstandigheden. Bio in de wijngaard. 35hl/ha voor rood, 40 hl/ha voor wit. Manuele oogst. 18 maanden eik, 15 à 25 dagen cuvaison met temperatuurcontrole op minder dan 28°C. Dit is één van de grote domeinen van de Bandol. Heel warme, rijpe wijnen, maar tegelijk heel fijn. www.domainetempier.com In België verkrijgbaar bij VPS Belgum in Brussel. 21 euro. 75% mourvèdre, 14-16% grenache, 8-9 cinsault, 2-3% grenache. Héél gesloten, later zuivere zwarte bessen, heel geconcentreerd; in de mond mooi maar niet open, sterk en straf en veel te jong; mooie en zeer lange afdronk; werd in het glas beter snel beter ♥♥♥


Bandol, Château Pradeaux, 2001: Saint-Cyr-sur-Mer, Bandol.
In de familie sinds 1752, vandaag geleid door Cyrille Portalis die nog steeds werkt zoals 100 jaar geleden. Eén van de beste van de AOC en gekend voor zijn schitterende expressie van de mourvèdre. 20ha. 95% mourvèdre, 5% grenache. Ongeveer 50.000 flessen per jaar. Kalkrijk terroir in de nabijheid van de zee. Manuele oogst, vinificatie in oude cuves, drie jaar rijping op foeders, zeer traditionele bewaarwijnen die na een tiental jaren op hun top komen (en jong vaak erg moeilijk liggen). In België verdeeld door Bernard Poulet. 95% mourvèdre, 5% grenache. Zeer complexe en rijke neus; beetje alcoholbrand, heel intens, rijk en complex, maar eigenlijk een beetje té ♥♥


Bandol, Château de Pibarnon, 2003: 90% mourvèdre, 10% grenache. Fijne en elegante neus; zuiver fruit, fris, zeer goeie structuur, lekker lang ♥♥♥

 

Bandol, Domaine de la Bégude, 2009: Le Camp-du-Casselet, Bandol. Soledad en Guillaume Tari. 500ha groot domein waarop al sinds de 14de eeuw wijn en olijfolie wordt gemaakt. 14,52ha rood met 40% mourvèdre, 25% cinsault, 25% grenache en 10% carignan. 0,48ha wit met 40% clairette, 40% ugni en 20% rolle. 35000 flessen per jaar. Wijngaarden aan de voet van de Sainte-Baume, zeer hoog gelegen op zo’n 400m (de hoogste van Bandol), uitkijkendop de baai van La Ciotat. In 1996 aangekocht door de familie Tari (de vroegere eigenaars van Chateau Giscours in de Margaux), die er wonderen verrichten. Bio: geen herbicides, pesticides of kunstmeststoffen en gecertifieerd door EcoCert. 30hl/ha, 4500 à 5000 stokken per hectare voor de nieuwe aanplant. Leem en klei op een grondlaag van kalk. Grondbewerking en compost. 30 hl/ha. Dubbele triage. De druiven worden ontsteeld. Alleen natuurlijke gisten. De rode bevat steeds een groot deel mourvèdre, vaak tot 90% met de rest grenache. 18 maanden barrique uit Bordeaux en uit Bourgogne. Of de wijn zijn malolactische krijgt op cuve of op eik hangt af van het seizoen. Het domein begint meer en meer barrique te laten vallen ten voordele van demi-muids, met momenteel het eerste jaar vatrijping op demi-muid, de rest op barrique met een vierde tot een derde nieuwe eik. Geen klaring, geen filtering. La Brulade is één van de toppers en wordt beschouwd als één van de beste Bandol’s. De rosé is een mengeling van perswijn en saignée-wijn en wordt gemaakt van vier druivenrassen (50% mourvèdre, 30% grenache, 20% cinsault). Er is ook een klein beetje witte. www.domainedelabegude.fr  90% mourvèdre, 10% grenache. Zeer gesloten ; strak en zuiver en nog erg gesloten ; veel te jong ♥♥(♥) denk ik

 

Bandol, La Tourtine, Domaine tempier, 2007: 80 mourvèdre, 10% grenache, 10% cinsault; zeer interessante neus, heel mooi en heelcomplex (kruiden, garrigue en verbrand rubber); in de mond elegant, erg mooi, fruitig, fris en fijn, mooie wijn, maar nog wat te jong; Dag 3: nog altijd strak en jong; mooi zwart fruit, zuiver en lekker en intens ♥♥♥♥

 

 

Conclusie: Geen tasting voor sissie’s ! maar iedereen was opgetogen om een keertje beter te kunnen kennismaken met deze appellatie en was onder de indruk van de wijnen. Ze behoorden al tot mijn lievelingsrosés, maar deze keer heb ik ook een grenzeloos respect gekregen voor de rode. Het viel op dat alles wat jonger was dan 2005 eigenlijk nog helemaal niet op dronk was.