9 juli 2008: Provence



Bandolezen aller landen, verenigt U ! Na een jaartje of twee vertoeven op Vlaanderen's leukste (en meest bezochte) wijnblog, was er maar één ding dat ik écht wist over de wijnen van de Provence: dat die Bandol's lekker moeten zijn. Geprobeerd had ik ze nog niet en toen CSP'er Tom voorstelde om eens een keertje de Provence als thema te nemen, was er instemmend geknik rond de tafel. Nadat de leden hun president hadden gekalmeerd (hij was uitzinnig van geluk de straat op gerend om willekeurige voorbijgangers te omhelzen), werd unaniem besloten om deze degustatie tijdens onze zomerbreak te houden. Twee maaanden zonder CSP vond iedereen een droef vooruitzicht en Provence, dat drink je toch best in de tuin, op een mooie zomeravond niet ?
We proefden drie witte, drie rosé's en acht rode.

Blanc des Blancs, Château Trians, Coteaux Varois, 2005: Domein in Néoules, 40km ten noorden van Toulon. De wijnen vallen onder de minder bekende appellation Coteaux Varois. Sinds 1989 geleid door Jean-Louis Masurel, een gepensioneerde bankier die nog voor LVMH werkte. Jean-Jacques Coll is de oenoloog. 20ha. Deels oudere (tussen de 20 en 50 jaar) stokken van grenache, cinsault, carignan en ugni blanc, plus een jongere aanplant van syrah, semillon, rolle en clairette. Klei en kalk met veel keien, zeer goed drainerend en licht aflopend. Warme, droge zomers en regen in herfst en lente. Nogal fris gelegen, op het noordoosten, ideaal om de druiven langzaam te laten rijpen. Er wordt gemikt op 35 hl/ha als maximum. Sinds 1990 nieuwe pers en nieuwe temperatuurgecontroleerde cuves. Opvoeding per cépage, daarna pas volgt de assemblage. 7,6 euro op het domein. Sémillon, rolle, ugni blanc en clairette. 30hl/ha. Sur lie. Vermeld in de Guide Hachette van 2008. Bleekgeel; witte bloemen, rijp wit fruit met een vleug citroen, erg leuk en karaktervol; droog, fris en mooi zuiver, een mooie structuur en genoeg body met een aardige frisse finish ♥♥(♥)

Blanc de Blancs, Domaine Mas Berthe, Baux-de-Provence, 2005: Domein in Les-Baux-de-Provence. Zuidelijke flank van de Baux, in het oosten van de appellation. In 1950 gekocht door de familie David die vanaf 1960 begon druiven aan te planten om de oude abrikozelaars te vervangen. In 1976 werd de kelder ingehuldigd. Geneviève Roland. Christian Nief is de oenoloog. 34,8ha rood met 49% grenache, 16% cabernet sauvignon, 14% syrah, 10% carignan, 7% mourvèdre en 4% cinsault. 5,2ha wit met 38% grenache, 22% sauvignon, 15% ugni, 14% rolle en 11% roussanne. 160.000 flessen per jaar. Ook bekend voor zijn olijfolie. Passen de lutte raisonnée toe. Klei, leem en keien. In België ingevoerd door Willy Goorden in Dworp. 8,5 euro bij Goorden. 48% grenache blanc, 25% sauvignon, 18% rolle, 9% ugni blanc. Bleekgeel; een heel herkenbare grenache blanc toets, daarnaast abrikozenmoes, peer, wat boenwas; in de mond iets meer een eetwijn dan de vorige, ook hier goed geplaatste duidelijke grenache blanc met een bittertje, goed gestructureerd met een frisse afdronk, iets ernstiger ook dan de vorige ♥♥

Blanc de Blancs, Domaine des Planes, Côtes de Provence, 2006: Domaine in Roquebrune-sur-Argens. Christophe, landbouwingenieur, en Ilse Rieder, oenologe, ontmoetten elkaar aan de wijnuniversiteit in Duitsland. De Riedel's kochten het domein eind jaren 70 aan en bouwden in 1980 hun kelder. In 1988 arriveerden de eerste eiken vaten en de kelder wordt geregeld gemoderniseerd. 100ha groot domein, met 30ha wijngaard. Mica-leisteen en gneiss. Er wordt voor 80% met de hand geoogst. Bio. 9,4 euro op het domein. 40% sémillon, 35% rolle, 25% clairette (100jaar oude). 40 hl/ha. Eerste aroma stuift het glas uit, maar wordt dan rustig, met veel agrumes en evoluerend naar een zekere rokerigheid met zelfs wat anijs; in de mond rond, fruitig, een toetsje anijs, iets scherpere zuren, zeker in de frisse afdronk; een zeer rustige, beschaafde wijn, die zich wat minder snel laat kennen dan de twee andere van de avond, maar die over veel klasse beschikt en er zelfs wat bovenuit groeit; heel klassiek en rustig, veel body en veel élégance ♥♥♥

Passe-Rose, Domaine Mas Sainte Berthe, Baux-de-Provence, 2006: 8 euro bij Goorden. 65% grenache, 22% syrah, 8% mourvèdre, 3% cinsault en 2% cabernet sauvignon. In de neus snoepjes, aardbeien en zon! In de mond pakken fruit, leuk en zeer duidelijk en precies; ook na opwarmen bleef hij goed; een onpretentieuze maar erg lekkere rosé, precies wat je verwacht van een zuiderse rosé; geen complexiteit maar zuiver en fris fruit ♥♥

Rosé, Château de Pibarnon, Bandol, 2006: Nadat graaf Henri de Saint-Victor in 1977 in een restaurant een Chateau de Pibarnon gedronken had ging hij op zoek naar het toen nog erg kleine (3ha) domein en kocht het. Zoon Eric heeft vandaag de dagelijkse leiding in handen. Kalkmergel. 48ha. 44ha rood met 90% mourvèdre en 10% grenache, 4ha wit met 50% clairette, 30% bourboulenc en 20% andere. 220.000 flessen per jaar. Lange vinificatie, perfectionisme in de wijngaard, opvoeding op foudres. Hebben maar één cuvée in wit, rosé en rood, maar wel een tweede wijn, Les Restanques, die van een bodem met meer klei komt. Verdeeld door Caves de France. 16 euro op het domein. Heel lichtgekleurd; eerst even fel medicijnkastje, dan framboos dat ook snel verdween, dan kwam de complexiteit van de mourvèdre naar boven met fruit, maquis etc; in de mond complex, traag en contemplatief, goed gestructureerd. Een nogal ernstige rosé, mijn eerste kennismaking met rosé bandol ♥♥

Rosé, Domaine Tempier, Bandol, 2006: Familie Peyraud. Tussen 1940 en de jaren 90 in handen van Lucien Peyraud, de paus van de mourvèdre druif en voorzitter van de AOC. Inzinking in jaren 90 door familiale twisten rond de erfenis, maar terug op het goede pad. Intense, aromatische bandols. In 2000 toevertrouwd aan de jonge Daniel Ravier die de zware taak kreeg om de successen van de Peyraud’s te evenaren. Hij kreeg zelf zijn opleiding bij Ott en had tien jaar een eigen domein (Dom de Souviou). Vernieuwde de vaten (iets te snel en de smaak van oud hout werd vervangen door die van te nieuw) en verlaatte de oogstdatum om een betere rijpheid te krijgen. 30ha. 28,5ha rood met 60% mourvèdre, 17% cinsault, 15% grenache, 5% carignan en 3% syrah. 1ha wit met 50% clairette, 25% ugni blanc en 25% bourboulenc. 120.000 flessen per jaar. Zeer complex terroir met dunne toplaag op een hele reeks verschillende hoogtes en orientaties. De 15 jaar oude stokken worden gebruikt voor de witte en de rosé, de rode komt van stokken die minstens 25 jaar oud zijn en de speciaalste cuvées van 45 jaar oude stokken. Het oudste perceel heeft stokken uit 1926. Bio in de wijngaard. 35hl/ha voor rood, 40 hl/ha voor wit. Manuele oogst. Dit is één van de grote domeinen van de Bandol. In België verkrijgbaar bij VPS Belgum in Brussel. 17 euro op het domein. 54% mourvèdre, 24% grenache, 19% cinsault en 3% carignan. Na een korte koude macération pelliculaire direct geperst. Bleekroze. Heel luchtig aroma, botermelk, heel complex en apart, na een half uurtje blonde tabak; in de mond prachtig, vol en diep en rijp, heel lang, een perfecte structuur; geen fles om te delen maar een fles om die je voor jezelf houdt en leegdrinkt op een terras terwijl de zon langzaam aan de einder wegzakt… subliem ! ♥♥♥♥

Cuvée St Clement, Coteaux Varois, Château Trians, 2000: 15 euro op het domein. Cabernet sauvignon en syrah. 36 maanden eik. We roken kruiden, anijs en sous-bois of garrigue, iemand zei zelfs vers zweet, een even later een dot cabernet fruit; in de mond zeer rijp, bijna overrijp fruit maar gepaard aan een mooie fraîcheur, goed versmolten tannines en donkere tabak. Niet de beste wijn van de avond, maar gewoon goed. ♥♥

Cuvée Louis David, Domaine Mas Sainte Berthe, Baux-de-Provence, 2004: 13 euro bij Goorden. 38% grenache, 36% syrah en 26% cabernet sauvignon. Rood fruit, peper, kruiden, garrigue, een beetje zwarte bessen, maar pas toen iemand de blend zei; kwamen er wel meer en meer door; rond, fruitig en aangenaam, fris, met leuke tannines, fruit over de hele lijn; mooi geëikt; een beetje zoet en een beetje flatteur; eerst ♥♥ maar later ♥(♥) omdat hij wat simpel bleek naast wat nog moest volgen ♥(♥)

Bandol, Chateau de Pibarnon, 2003: 23 euro op het domein. 35 hl/ha. 90% mourvèdre, 10% grenache. 20 maanden eik. In de neus cacao, chocola, airelles (bessen); in de mond eveneens cacao en bessen met wat sous-bois in het middenstuk; mooie diepgang; zéér evenwichtige wijn, heel mooi en harmonieus; ♥♥♥

Côtes de Provence, Château Miraval, 2003: Eigendom van de Amerikaan Tom Bove sinds 1992. 400 ha groot domein, toen erg verwaarloosd. 30ha wijngaard, deels in de Côtes de Provence, deels in de Coteaux Varois. Klei en kalk. Geen herbicides, pesticides en fungicides. De installaties werden vernieuwd in 1993-1994 en in 1995 werd een barrique-kelder gebouwd. Met de hand geplukt en getrieerd in de kelder. Ontsteling. Fermentatie op beton. Zou in 2008 voor drie jaar verhuurd zijn aan Angelina Jolie en Brad Pitt. In België verdeeld door Wine-Not in Brussel. 14 euro. Syrah, grenache noir, cabernet sauvignon. 35 hl/ha. Klei en zandsteen. Stevige knaap !! zwart fruit, een beetje rokerig en vlezig, bleef ook mooi en won zelfs wat aan complexiteit; in de mond veel fruit, erg rokerig en krachtig, een echte bbq wijn voor stevige stukken rood vlees, een echt jerommeke, bijna karikaturaal; een Amerikaanse eigenaar ? Tiens, tiens…♥♥(♥)

Côtes de Provence, Domaine Sorin, 2001: Domein in Saint-Cyr-du-Mer. Luc Sorin, afkomstig uit Bourgogne, sinds 1994. 12,5ha rood met 25% grenache, 25% mourvèdre, 25% syrah, 10% carignan en 7% cinsault. 1ha wit met 4% rolle, 2% semillon, 2% ugni blanc. 80.000 flessen per jaar. Zoekt naar structuur, concentratie en rijpheid, maar overdrijft daar af en toe in en er mist dan wat fraîcheur. Werkt op een heel aparte manier, met roterende vaten voor de fermentatie waarmee hij een beetje hetzelfde effect beoogt als bij een continue pigeage. Lutte raisonnée. 100% ontsteling. Geen filtering. 10 euro op het domein. 50% syrah, 35% mourvèdre en 15% carignan. 12 maanden eik. De neus is elegant met een redelijk mooie complexiteit, wat timide en wat stijfjes en al met iets tertiairs, maar vooral erg elegant. In de mond heeft hij een mooie frisse structuur met zelfs een beetje munt; afgeronde tannines. Het is meer een bourgogne dan een bordeaux, iets moeilijker, eleganter en eigenlijk intellectueler dan veel van de Bandol's die we die avond dronken. Lekker, en een beetje een verrassing. ♥♥♥(♥) 16,5/20

Bandol, Domaine Sorin, 1999: 16 euro op het domein. 85% mourvèdre, 10% syrah, 5% carignan. 16 maanden eik. eerst een vleugske putteke, gevolgd door iets animaals, richting dark afrika, geparfumeerd richting zoethout; na een tijdje evolueerde dat richting paardezweet, maar niet onaangenaam; in de mond zeer rijp fruit, zoet en tegelijk fris, met een erg geparfumeerde afdronk; apart maar niet verkeerd ♥♥ 14/20

Mourvèdre, Côtes de Provence, Domaine de Marchandise, 2005: Domein in Roquebrune-sur-Argens. 12 euro op het domein. Eerst erg zacht met een animale noot die wel snel terug verdween, had dan iets donkers, niet onaangenaam, maar met een zekere somberte (cacao kwam ook door); in de mond was de wijn rond, zacht, fruitig en easy en sympa. Een correct gemaakt maar weinig opwindend wijntje ♥

Vin de Pays, Domaine de Trevallon, 1999: >Domein in Saint-Etienne-du-Grès, in les Alpilles. Éloi Dürrbach. 15ha rood met 50% cabernet sauvignon en 50% syrah. 2ha wit met 45% marsanne, 45% roussanne en 10% chardonnay. 64500 flessen per jaar. Uit het niets gecreëerd in 1973 toen Eloi zijn architectuurstudies opgaf en besloot om op het buitengoed van zijn vader wijn te gaan maken. Er was dynamiet nodig om de wijngaarden aan te leggen in de harde rotsen van het domein, maar de eerste oogst werd gebotteld in 1976. Kleine percelen verspreid tussen de bossen en erg ecologisch beheerd. Bio (alleen schapenmest en ploegen). Belangrijk omdat ze als één van de eersten cabernet sauvignon gebruikten voor een Côtes de Provence, wat de wijn veel meer diepgang gaf. Zijn rode wijn is dan ook een blend van cabernet sauvignon en syrah, waarmee hij teruggreep op een oude pré-phylloxera praktijk die vermeld werd in een 19de eeuws boek van de landbouwwetenschapper Jules Guyot. Maakt nu alles onder de Vin de Pays des Bouches-du-Rhône omdat de AOC bepalingen niet de hoeveelheid cabernet sauvignon toelaten die hij gebruikt, iets waarover éloi nog altijd behoorlijk kwaad is. Uitermate meticuleus wijnmaker en een halve legende. Zeer veel aandacht voor de juiste rijpheid van de druiven, maar ook in de kelder uiterst getalenteerd en altijd op zoek naar de correcte uitdrukking van het terroir. Grijpt zo weinig mogelijk in: geen vreemde gisten, geen toevoeging van zuren. Duur en moeilijk te vinden. De etiketten werden kort voor zijn dood gemaakt door René Durbach, zijn vader die in 2000 overleed, en die als schilder en beeldhouwer intiem bevriend was met mensen als Léger, Picasso etc. Aubert de Vilaine (Romanée-Conti) was in 1978 de eerste die onder de indruk was van deze wijn en via zijn Amerikaanse invoerder kwam dit ter ore van Robert Parker. In 1984 pikte die de naam op, en de legende was begonnen. 37 euro. 50% syrah, 50% cabernet sauvignon. Bladaboum ! enorm geconcentreerde en complexe aroma's, héél fruitig; héél complex en enorm diep, fris én straf én elegant (deed me denken aan Uma Thurman: geraffineerd, elegant en tegelijk geen katje om zonder handschoenen aan te pakken, vrouwelijk en dodelijk schreef ik op in een lyrische bui) ♥♥♥♥ 18,5/20

Conclusie: Het regende pijpestelen. Maar dat was zowat de enige tegenvaller deze avond. Gedenkwaardig en vanaf nu mag men mij tot de bandolezen rekenen. Een zeer aangename en leerrijke degustatie met een paar toppers van wijnen.