1 april 2009: Sicilië, de rechterkant



Na de witte golf van de linkerkant van het eiland, komt de rode van de rechterkant. Door de aanwezigheid van namen als Terre Nere en Cos werd hier zwaar naar uitgekeken, maar de resultaten waren, net als de vorige degustatie, erg verrassend. De druiven rassen nerello mascalese, frappato en nero d'avola speelden de hoofdrol.
We proefden twee witte en negen rode wijnen.

Etna Bianco, Tenuta delle Terre Nere, 2007: Domein in Randazzo. 16ha. Goed voor een jaarproduktie van 70.000 flessen. Marco de Grazia, oenoloog en Florentijn, en sinds 1980 eigenaar van een groot exportbedrijf voor Italiaanse wijn, is de baas. Hij is tevens consulent voor een 90tal andere domeinen. Dit is zijn eigen domein, opgericht in 2002, aan de Noordkant van de Etna. Het terroir is zeer vulkanisch met vulkanische as en lavarots. Vooral nerello mascalese, met kleinere hoeveelheden nerello cappuccio, carricante, grecanico, inzolia en catarratto. Veel wind en grote dag- en nachtverschillen. Bio en vanaf 2008 met certificaat. Schilweking en fermentatie van tien tot 15 dagen, malolactische op eik, gevolgd door 18 maanden rijping. 25% nieuwe eik. Wordt vaak vergeleken met Bourgondische wijnen en eigenlijk erg on-Siciliaans omdat hij zeer licht en levendig is. Licata, 10,95 euro. 50% carricante, 25% catarratto, 15% grecanico, 10% inzolia. Sec, beetje mineralig, wat witte bloesems; in de mond rond en een beetje vet zelfs, rustig fruit en een mooi bittertje *

Rami, Azienda Cos, Sicilia IGT, 2007: Domein in Vittoria. Gesticht door Giusto Occhipinti en Giambattista "Titta" Cilia, architecten en wijnmakers, en Giuseppina Strano die ondertussen het project verliet, en de naam is dan ook de samenstelling van de drie afkortingen. Giusto en Titta hebben nu elk 50% van de aandelen. Begonnnen al in 1980 wijn te maken onder de COS naam, eerst als hobby met enkele ha die de familie van Giusto aan COS verpachtte. Hun eerste oogst was 1500 liter die ze nog met de voeten hadden geplet. Vandaag is Titta 100% bezig met het domein terwijl Giusto nog af en toe als architect werkt. Stelselmatig werd er verder geïnvesteerd tot het moderne wijnbedrijf van vandaag. In 1983 één van de eerste van Sicilië om met barrriques te werken en één van de eerste van de regio die temperatuurcontrole toepasten in de kelder. Werken nu niet meer met barrique maar met amforen en cement. Inox alleen voor de assemblage omdat ze vinden dat inox teveel reductieve noten geeft. 25ha. Biodynamisch. Sterk beïnvloed door Jacques Mell, één van de bekendste consultants op gebied van biodynamische wijnbouw (ook Nicolas Joly of Eloi Durbach). Ook veel raad van Josko Gravner, de amfora specialist uit Friuli. Veel experimenten, veel research en veel resultaat. 65% van de produktie gaat naar de export. Swaffou, 16,26 euro. 50% inzolia en 50% grecanico. Fermentatie op cement. Boter en perzik; droog, complex, heel sec, met een frisse finish; lekker maar al wat duur; bleef in het glas wel overeind **

Etna Rosso, Tenuta delle Terre Nere, 2007: Licata, 10,95 euro. 100% nerello mascalese. 6 maanden eik. Bij het uitschenken een zeer opvallende bruine tint; in de mond aroma’s van donkere, gebrande rozijnen en gedroogde pruimen, later evoluerend naar paddestoel en nog later naar iets rokerigs; in de mond verrassend fris en elegant, met rijpe tannines en een zuurprikje dat licht stoort; snel evoluerend in het glas **

Frappato, Az Agr Cortese, Sicilia IGT, 2006: Domein in Vittoria, in het hart van de DOC Cerasuolo di Vittoria. °1930. Al 70 jaar bio. Het Moment, Aalst, 7,1 euro. 100% frappato. Aroma van paddestoelen en hele oude mon chériekes (van oma, al lang vergeten in de kast), evolueerde naar het aroma van hele oude porto, een goeie tawny reserve volgens Tom; in de mond fris, krachtig en mooi, een leuke drinkwijn met leuke finish en een frisse afdronk, ook hier met mon chériekes; excellente prijs/kwaliteit **

Frappato, Azienda Cos, Sicilia IGT, 2007: Swaffou, 16,15 euro. Fermentatie en rijping op cement. Eerst heel gesloten met alllen een vleugje kruiden, daarna kwam er een geur van fris fruit in openlucht; in de mond fris, een heel subtiele lichte fruitigheid, viel eerst wat tegen maar werd in het glas beter en beter; uiteindelijk toch **

Nero d'Avola, Morgante, Sicilia IGT, 2007: Domein bij Grotte, Agrigento. Vijfde generatie maar pas in 1994 besloten vader Antonio en zonen Carmelo en Giovanni om hun wijnen zelf te gaan bottelen. De bedoeling was vanaf het begin om een zo goed mogelijke nero d'avola te maken en daarvoor werd in 1997 top-oenoloog Ricardo Cotarella aangetrokken. 200ha met wijngaarden en amandelbomen. 350 à 500m boven de zeespiegel. Klei en kalk. Twee wijnen: een "simpele" en de Don Antonio, een topcvée met 12 maanden vatrijping, één van de topwijnen van Sicilië. Licata, 10,95 euro. 100% nero d’avola. Wijngaarden aangeplant in 1986-1990. 18 dgaen schilweking in inox; 4 maanden houtrijping in grote Allier en Troncais vaten. Ik vond hem eerst erg gesloten, maar niet iedereen vond dit; later stevig aroma van rubber en chocola met rozijnen; stevige tannines en donker fruit, straf spul, evolueerde erg positief in het glas; wat jong ? **

Nero di Lupo, Azienda Cos, Sicilia IGT, 2007: Swaffou, 17,48 euro. Nero d’avola. 12 tot 18 maanden cement. Zuiver fruit, maar eerder licht; in de mond zacht en fris, de vriendelijkste, sympathiekste wijn van de avond, een beetje weggedrukt door de duidelijkere exemplaren **

Cerasuolo di Vittoria, Az Agr Cortese, 2005: Het Moment, Aalst, 9,9 euro. 60% nero d’avola en 40% frappato. 10 tot 12 dagen schilweking. 1 april ’09, degustatie CSP: een vreemd aroma van een vismijn, een fabrieksgebouw, rubber; in de mond fris en fruitig met veel zuren, best wel leuk maar wat vreemd; geen kwotatie

Cerasuolo di Vittoria Classico, Azienda Cos, 2006: Dit is de traditioneel opgevoede variant waarvan de Pithos het wilde broertje is. Swaffou, 18,98 euro. Fermentatie op cement. De nero d’avola wordt dan opgevoed op eik, de frappato op cement. 18 tot 24 maanden vatrijping. Duidelijke eik, erg rokerig en vlezig, na opwarmen duidelijk vanille; heel mooi, erg lekker en heel evenwichtig, goed gestructureerd ***

Pithos, Cerasuola di Vittoria, Azienda Cos, 2006: Deze wijn wordt opgevoed in 400l grote amforen die momenteel uit Tunesië, Spanje en Sicilië komen en worden ingegraven (voor de stabiliteit). De eerste jaargang was 2000. Ook de fermentatie vind plaats in de amforen, 12 tot 15 dagen, zonder temperatuurcontrole, alleen natuurlijke gisten en elke dag pigeage. Daarna blijft de wijn met de schillen zes tot zeven maanden in de nu afgesloten amforen waarvan de omgeving nu bevochtigd wordt. Swaffou, 28,05 euro. 40% frappato, 60% nero d’avola. Gefermenteerd en gerijpt op amforen van 250 en 400 liter. 7 maanden in totaal. Geen koeling. Geen filtering. Erg aards maar toch ook fruit; natte aarde ook; in de mond wat korrelig qua aanvoelen, mooi fruit, een echte natuurlijke wijn *

Syre, Sicilia IGT, Azienda Cos, 2003: Swaffou, 27 februari 09, 31,46 euro. 100% nero d’avola. Fermentatie op cement, daarna vaten van 30hl, 24 tot 36 maanden. Ongefilterd. 1 april ’09, CSP: heel complex en mooi op dronk, mooi rijp, mooie tertiaire aroma’s; in de mond complex, elegant maar ook erg overtuigend, mooi complex en een magnifieke afdronk; niet goedkoop maar erg goed voor die prijs ****

Conclusie: Tamelijk onverwachte resultaten hier ! Iedereen verwachte zwaar vulkaangeweld, mineralen en stevige kannonnen van wijnen. In plaats daarvan was eigenlijk elegantie de hoofdspeler en veel van deze wijnen hadden moeten gekarafeerd worden. Alle twee-sterren wijnen van deze avond zou ik best wel eens opnieuw willen proeven, maar dan apart en gespreid...ik vond dat door de omstandigheden vaak de elegantie wat verloren ging. Vreemde ervaring, deze avond. Je hebt in Sicilië blijkbaar twee stijlen: een toeristische, commerciële, platte stijl (die vind je hier in de supermarkt) en "de rest": heel uiteenlopend, heel persoonlijk, heel onvoorspelbaar.