6 mei 2009: pinot noir (Tom's Choice)



We hebben in het verleden al eens een blinde proeverij pinot noir gedaan waar enkele mooie verrassingen uit te voorschijn kwamen. Maar wat gebeurt er als een ander lid zijn licht laat schijnen over deze druif. Tom verraste ons door zijn selectie en door het beginsel: telkens twee pinot noir's, blind, zij aan zij. Eén van de twee is Frans, de andere is...niet-Frans. Wie is de vreemdeling, van waar komt hij en hoe oud is het duo ongeveer. Stof tot nadenken, proeven en discussiëren.
We proefden veertien wijnen.

Bourgogne Pinot Noir, Pierre Morey, 2005: Domein in Meursault. Auguste Morey, vader van Pierre, was sinds 1935 één van de negen pachters op het Domaine des Comtes Lafon, een activiteit die zijn zoon Pierre vanaf 1971 voortzette tot de familie Lafon in 1984 besloot om zelf hun domein te gaan uitbaten. De wijngaard van de Morey's is verdeeld in 3,37ha rood met 100% pinot noir en 6,77ha wit met 73% chardonnay en 27% aligoté en ligt verspreid over de gemeentes Monthélie, Pommard, Puligny-Montrachet en vooral Meursault. Omdat Pierre zeer actief is buiten het domein (als négociant, maar ook als regisseur voor Leflaive), wordt het domein in feite bestuurd door dochter Anne. Sinds 1991 bio, sinds eind 1997 biodynamisch. Zoeken naar maximale expressie van hun terroir maar mikken ook op een lange bewaarbaarheid en dit maakt sommige cuvées jong wat eigenaardig. Ook een heel goede basiswijn, maar flessen van dit domein zijn niet makkelijk te vinden. Onder de naam Morey-Blanc ook een handelsactiviteit, vooral bedoeld om de gaten in het gamma op te vullen die ontstonden toen hij zijn activiteiten als pachter kwijtraakte (hoge kwaliteit, maar niet zo hoog als de eigen wijnen). In België verdeeld door Espace Vins in Genappe en Boutelegier in Assebroek. 11 euro. Gemaakt met 0,92ha druivelaars uit 1996, wijngaarden in Meursault. Met de hand geoogst. Eigen gisten. Eerst wat putteke maar dat ging snel weg; dan wat framboos en evolueerde naar beter en beter en werd zelfs redelijk complex; in de mond fris, eerder elegant en zeker achterin wat dun eerst, maar onmiddellijk met stevige tannines; evolueerde heel goed, kreeg meer diepgang na een tiental minuten ** of 14+ Werd door zowat iedereen herkend als jong en Frans.

Pinot Noir, Chateau Vartely, Moldavië, 2007: Domein in Orhei, in centraal-Moldavië, opgericht in 1996. 200ha, verdeeld over het land. Eigendom van Duits-Italiaanse investeerders. Meer dan een miljoen flessen per jaar. Op de Roemeense Feteasca na vooral aanplant van europese druivenrassen. 7 euro. Bruine schijn, opvallend voor zo’n jonge wijn; kruidig en fruitig, beetje zoet en warm, met nogal opvallende vanille; een limonade!, heel veel fruit, mollig, met nét genoeg zuren en opvallende toetsen cassis; een beetje vlak, een beetje mono... * Unaniem herkend als niet Frans, maar de meesten dachten aan Chili.

Pinot Noir, Bourgogne AOC, Domaine Sylvain Pataille, 2006: Domein in Marsannay. Sylvain studeerde in Bordeaux en was al oenoloog-consultant voor een vijftiental domeinen in de Côtes, voor hij absoluut ook zelf een eigen domein wou. Omdat de familie geen eigen wijngaarden had (en ook geen geld) huurde hij eerst hij wijnstokken in Marsannay. Eerste flessen in 2002. Jonge talentvolle wijnmaker (°1975). Vandaag 10ha. 12 cuvées. Alleen eigen gisten. 11 euro. Eerst erg vlakke, monotone neus, die heel goed evolueerde met fris vers fruit en kruidnagel; in de mond eveneens eerst wat dun en simpel, maar werd fris en fruitig met mooie zuren en kreeg een nogal aparte afdronk; *(*) of 13+. Ook deze werd door de meerderheid erkend als Frans.

Pinot Noir, Kloster Am Spitz, Neusiedlersee, 2007: Domein in Purbach, Neusiedlersee, Oostenrijk. Al sinds 1921 in de familie. Eigendom van Reinholt Schwartz die sinds 1987 mikt op kwaliteitswijnen. Sinds 1991 is de getalenteerde zoon Thomas (°1973) de baas. Bio na omschakeling tussen 2005 en 2008, met veel interesse voor biodynamische wijnbouw. Erg kalkrijke bodems. 30hl/ha. Met de hand geoogst. Parcellaire vinificatie. Ook hotel-restauarant in het voormalige kloostergebouw. In België verdeeld door Pasqualinno in Opglabbeek. 14euro. 9 tot 18 jaar oude stokken. Rijping op 2000l vaten van eik en acacia. In de neus snoep, fruit, erg leuk en aangenaam; in de mond fruit, snoep, makkelijk maar ook wel evenwichtig, weinig tannines wel; beetje cassis (zou van de kalkbodem komen) * of 12/20 Door de meesten opnieuw in Chili geplaatst, maar twee leden zagen iets Duits in deze wijn.

Pinot Noir, Pierro Winery, Margaret River, Australië, 1999: Klein familiedomein in Willyabrup. Eigendom van Dr Mike Peterkin, een arts en de lieveling van Robert Parker. Combineerde lang het beroep van huisdokter met dat van wijnbouwer, maar nu full-time. Hij behaalde zijn diploma geneeskunde in 1973 en zijn diploma als oenoloog in 1977. Deed eerst ervaring op bij Cullen en Alkoomi, ondertussen verder studerend in geneeeskunde (gehuwd met Shelley Cullen). Kocht in 1979 de grond en deed er dan twee jaar over om die voor te bereiden. Altijd sterk afwijkend van de anderen en van de standaard praktijken in de regio. Eén van de eerste die een hoge aanplantdichtheid invoerde, aanhanger van irrigatie en handwerk ("Hij plet geen druiven, maar knuffelt ze in de fles"). De Pierro Chardonnay behoort bij de beste Chardonnay's van de wereld. In de Benelux verdeeld door Ad Bibendum. 11 euro als kelderrestje. Donkergekleurd en wat bruin; duidelijke tertiaire aroma’s maar ook nog ruim voldoende fruit, maar is zeker tien jaar oud (blindgeproefd); mooi volume, fruit en van alles, mooi complex maar met veel body; heel mooi verouderde pinot noir met ballen ! *** Hier was voor de eerste keer echt twijfel: de grote complexiteit, de mooi verouderde indruk deed velen denken aan Bourgogne...maar ik dronk ooit eens een oude Australische Cottage Block pinot noir van Corban's en die deed me denken aan deze.

Pinot noir, Bourgogne, Frederic Magnien, 2005: Domein in Morey-Saint-Denis. Frederic Magnien, °1969, en vijfde generatie van een geslacht van négociants. Studeerde aan het Lycée Viticole in Beaune. Tot 1991 werkte hij bij zijn vader, Michel Magnien. Na een lange studiereis en stages in California (Calera) en Australië (Bannockburn) opnieuw naar de schoolbanken voor een diploma oenologie in Dijon. In 1995 start hij zijn eigen négoce, met een nieuwe methode. Hij sluit contracten af met eigenaren maar leidt dan de produktie en de oogst zelf om vervolgens met die oogst te gaan vinifieren. Op deze manier kan hij wijn maken met druiven van gronden die hij zich nooit zou kunnen veroorloven. Werkt vooral met stokken van meer dan 40jaar oud. Heeft ook eigen gronden in Morey St-denis en Gevrey-Chambertin. Begonnen met 21 cuvées, maar in 2005 al 70 verschillende. Werkt ook nog als wijnmaker op het domein van zijn vader. Vanaf 2008 is 30% van de druiven op biologische manier geteeld. Gedreven workaholic, kenner van het terroir van de Côte de Nuits. Van Eccelpoel, Herentals, 11,58 euro. Donker en jong; fruit en iets rustieks; stevig en goed gestructureerd, wat tabak ook, weinig zuren, net genoeg tannines, mooie afdronk; kende hem dus al maar had hem niet herkend, gaf hem spontaan wel dezelfde punten *(*) Bij deze viel vooral de ouderdom van de vorige, de Pierro, op, en dat had iedereen door. Maar Australië verraste hier sterk en niemand had zo'n kwaliteitsveroudering verwacht.

Aloxe-Corton, Domaine Comte Senard, 1999: Domein in Beaune. °1857. Sinds 1971 geleid door Comte Philippe Senard, sinds 2000 geholpen door dochter Lorraine. 9ha met 1ha chardonnay, allemaal in één van de Corton’s, ondermeer met het monopolie op de 2,5ha Clos des Meix. Soliede en evenwichtige wijnen. 19 euro. Baksteenkeurig; elegant, een beetje vegetale aroma’s maar ook erg mineralig (ijzer, spinazie); in de mond erg fris, ook nu erg vegetaal met wel een mooie fraîcheur; interessante oude bourgogne **

Pinot Noir, Moss Wood Winery, Margaret River, 2000: Domein in Willyabrup. Eén van de pioniers en in 1969 opgestart door Bill en Sandra Pannell nadat ze in Wilyabrup een geschikt stuk land aankochten. In 1970 werd de eerste twee ha Cabernet Sauvignon aangeplant. Eerste bottelingen in 1973. Pinot Noir, Semillon en Chardonnay volgden. Keith Mugford nam de leiding van het domein over in 1978 en hij en zijn vrouw Clare kochten het wijngoed in 1985. Blijven ook vandaag nog continu experimenteren in wijngaard en kelder omdat ze ervan uitgaan dat een zo jong wijngebied nog geen tradities kent en nog niet overal de meest geschikte technieken heeft ontwikkeld. In 2000 namen ze een andere pionier, Ribbon Vale, over en ook daar wordt vandaag geëxperimenteerd. Elke wijngaard van het landgoed heeft zijn eigen wijnen en er worden geen wijnen gemaakt die een blend zijn van verschillende wijngaarden. In de Benelux verdeeld door Ad Bibendum. 24 euro. Baksteenkleur, redelijk helder; opmerkelijk mollig en tegelijk tertiair, een nog niet vaak geroken combinatie, met vanille, fruit en was (à la plasticine); in de mond erg rond, mollig en tertiair, was, kweeperenconfituur heel sterk, bittertje achteraan; tweede geslaagde voorbeeld van een nieuwe wereld pinot noir van deze avond **(*) en dus iets sneller herkend door iedereen, maar een zeer leuk contrast met de bijna even oude Bourgondiër.

Pinot Noir, Wedgetail, Yarra Valley, 1998: Domein in Cottles Bridge, Victoria, Yarra Valley, 40km ten NO van Melbourne. “Fusing Burgundy Winemaking with Yarra Valley Terroir...” °1994. Guy Lamothe, een in Canada geboren fotograaf, en Dena Ashbolt, begonnen al in de jaren 80 in de kelder van hun huis wijn te maken. Toen ze de wijnmicrobe goed te pakken hadden gingen ze op zoek naar een eigen domein en in 1994 plantten ze hun eerste stuk pinot noir aan. Ondertussen volgde Guy ook een cursus oenologie en deed hij ervaring op in Yarra, Mornington en Meursault. Nu 5,5ha groot, op een steile helling in een natuurlijk amfitheater. Chardonnay, pinot noir, merlot, shiraz en cabernet sauvignon. Kiezel op klei. 2600 stokken per ha. Irrigatie (minimaal) is noodzakelijk. Groene oogst wordt toegepast. Alleen eigen druiven. Met de hand geplukt. Alleen natuurlijke gisten. Tot 18 maanden op Franse eik. Deels verkrijgbaar bij Ad Bibendum. 36 euro (aan 14 gekocht als kelderrestje). Duidelijk ongefilterd en dus troebel, heel geconcentreerd; onmiddellijk geweldig kruidig, heel geconcentreerd en straf, met kruidnagel en cassis, maar evoluerend naar hele sterke hoestsiroop; in de mond eveneens heel intens, heel straf, kruidnagel en een grote alcoholwarmte ondanks het heel normale percentage. Speciaal en indrukwekkend, maar niet echt makkelijk ** of meer ? Een pinot noir expressie die je veel minder tegenkomt en dus niet herkend.

Les Hervelets, Fixin Premier Cru, Pierre Gelin, 2000: Domein in Fixin. In 1925 gesticht door Pierre Gelin. Sinds 1969 door Stephen Gelin en nu meer en meer door zoon Pierre-Emmanuel. Tot 1995 ook gekend als Gelin et Molin, daarna splitsten de twee families zich. 11ha50. Lutte raisonnée. Geen kunstmest. Ontbladering wordt toegepast en de opbrengst wordt beperkt door snoei van de knoppen. Volledige ontsteling. 20 à 22 maanden eik, met een variërend percentage nieuwe. Klassiek domein met vooral Fixin, maar ook een Gevrey en een Clos-de-Bêze. 19 euro op het domein. Erg lichte kleur; fijne neus, redelijk complex, vlezig, als een lekkere pas uit de oven komende braadkip; in de mond heel klassiek, fijn en complex, diep en elegant; zeer lekker ***(*) Erg herkenbaar als een zéér goeie bourgogne.

Chambolle-Musigny, Henri Felettig, 2003: Domein in Chambolle-Musigny. °1965 met 2ha wijngaard en 1ha cassis. In 1993 maakte Henri van zijn domein een samenwerkende vernnootschap met kinderen Christine en Gilbert. Tussen 1992 en 2001 uitgebreid tot 10,4ha. Groene oogst. 40% nieuwe eik voor de premier cru's en 20 à 30% voor de Villages (12 tot 18 maanden). De premier cru's worden niet gefilterd. Het domein heeft goed gelegen wijngaarden waarmee het goed bezig is, maar krijgt kritiek op ondermeer zijn keuze van vaten. In het oog te houden. Dit domein is ondertussen van naam veranderd in Gilbert et Christine Felettig. 18 euro. Mooi kleurtje, jong; aroma vind ik moeilijk te plaatsen, wel fruitig; stevige tannines maar deze wijn ontsnapt me...Tom gaf hem 16/20, ik kon hem niet kwoteren, vreemd

Pinot Noir, Pegasus Bay, Waipara Valley, 2005: Domein in Amberley, Waipara Valley. Begonnen door neuroloog Ivan Donaldson in zijn vrije tijd en nog steeds een familiebedrijf. Nu zonen Mathew en Edward, en schoondochter Lynette Hudson. Matthew en echtgenote Lynette zijn de wijnmakers. Ze deden ondermeer ervaring op in Bourgondië. Pinot noir, chardonnay, riesling, cabernet/merlot. Warme dagen, koele nachten en een droge herfst. Niet ver van de zee maar goed afgeschermd tegen de wind. Rolkeien en kiezels houden de warmte vast. Goed drainerende, zeer arme grond die voor lage opbrengsten zorgt. Bio. Heel intens bezig met de wijngaard (uitdunnen, groene oogst etc). Eerder minimale interventie in de kelder. Geen filtering voor de rode. Hun pinot noir is beroemd en hoort bij ’s werelds betere. In België en Nederland verdeeld door Ad Bibendum in Sint-Truiden. 32 euro. Blinddegustatie: dacht dat het een Duitser was. Mooie jonge kleur; in de neus chocola, fruit en holzfass? In de mond lekker fris, mooi fruit en heel evenwichtig; heel goed ***

Pinot Noir, Amayna, Matias Garcès Silva, Leyda valley, Chili, 2004: Domein in Leyda Valley, op 14km van de zee. Geleid door Matias Garces, °1970. 74ha, allemaal recent op drie jaar aangeplant. Eerste oogst in 2003 en meteen één van de meest veelbelovende wijnhuizen van Chili. Input van Eduard de Nazelle, oenoloog bij Veuve Clicquot en Jean-Michel Novelle, een sterke Zwitserse oenoloog. Arme grond met klei en leem in de onderlaag. Het is er koel maar ook heel droog en voor de irrigatie moest een 8km lange pijplijn worden aangelegd. Chardonnay, pinot noir, sauvignon blanc. Franse eik (medium toast), die ondermeer gebruikt wordt voor een voor Chili eerder ongewone witte in de stijl van een Graves. De Amayna reeks is erg goed en wordt gemaakt met de druiven van de beste stukken. In België ingevoerd door Dercor in Kortrijk. 24 euro. Donkere, geconcentreerde kleur; straf, exotisch, enorm mineralig, rubber ! in de mond zoethout, heel geconcentreerd, redelijk wat alcohol, heel krachtig en expressief; heel apart maar indrukwekkend, meest extreme wijn van de avond maar *** slechts een eenzame proever wist hier Chili te herkennen.

La Digoine, Côte Chalonnaise, Aubert de Villaine, 2006: Domein in Bouzeron. Staat zowel aan het hoofd van Romanée-Conti als dat hij met zijn Amerikaanse vrouw Pamela generieke wijnen maakt in de Côte Chalonnaise. Zeer geconcentreerde wijnen die zeer goed het lokale terroir weergeven. Maakt ondermeer een uitstekende aligoté de bouzeron. Helder en licht van kleur; mineralig, complex en diep, beetje munt; fijn maar tegelijke erg diep en complex; te jong ? ***

Conclusie: Uitermate leerrijk zo'n halfblinde degustatie (telkens een flight van twee blind met identififcatie voor de volgende flight komt). We waren allemaal verrast door de verouderingscapaciteit van Australische pinot noir's en dat was de hoofdconclusie van de avond. Kelderrestjes, here we come ! En wat een druif, die pinot noir !